محبت ودین
نياز انسان به محبت، يكي از نيازهاي اساسي او ،در تمام سنين اوست. البته اين نياز در سنين كودكي بيشتر از سنين ديگر است. روش تربيتي محبت، يكي از مهمترين عوامل هم در تعليم و هم در تربيت و دروني كردن ارزشهاي اسلامي است. بسياري از انديشمندان بزرگ بر روي عامل محبت پاي فشردهاند و آن را يكي از عوامل اساسی در پي ريزي زندگي اخلاقي و مذهبی در سنين مختلف انسان معرفي كردهاند. ژان پياژه بر اين باور است که در پي ريزي ذهني كودك سه نوع احساس يا تمايل عاطفي وجود دارد كه ممكن است در زندگي اخلاقي وي مؤثر باشند، او اولين احساس و تمايل عاطفي را يك نوع نياز به دوست داشتن معرفي ميكند كه از گهواره تا نوجواني تحت اشكال مختلف خود تحول مييابد. اگر انسان بالاخص در دوره كودكي از محبت سيراب نشود،در بزرگسالي معمولاً با ناهنجاريهائي مواجه ميشود، لذا پيامبر اسلام(ص) فرموده است: «به كودكان و نوباوگان محبت نماييد و رحمت خود را شامل حال آنها گردانيد».
كمبود محبت ، به نظر بسياري از دانشمندان منشأ بسياري از عقدههاي رواني ميگردد و منشأ بسياري از شرارتهاي نوجوانان و جوانان و حتي بزرگسالان كمبود محبت در سنين مختلف، بالاخص در دوره كودكي است. علت خانه گريزي، كلاس گريزي برخي از متربيان اين است كه خود را در خانه يا كلاس يا محيط آموزشگاه تنها ميبينند و تماس عاطفي نزديك با اهل منزل يا متربيان در محيط آموزشگاه ندارند و به او محبت نميشود. يا لااقل او چنين تصور ميكند كه كسي او را دوست ندارد و محبتش را نثار او نميكند. كمبود محبت گاهي موجب برخي از عوارض جسماني مثل بياشتهايي، كم تحركي و... يا عوارض رواني مثل پرتوقعي، بدبيني، زودرنجي. انزوا طلبي، خيال بافي و... ميگردد.
به همين خاطر در مكتب تربيتي اسلام، بر روي عامل محبت تأكيد بسيار زياد شده است و به مسلمانان در مورد محبت توصيه بسيار گرديده «اقرع بن جابس» ميگويد: ديدم پيامبر(ص) امام حسن(ع) را ميبوسد، عرض كردم من ده فرزند دارم، كه هيچ يك از آنها را نبوسيدهام. پيامبر(ص) فرمود: كسي كه رحم نكند به او ترحم نخواهد شد».
در برخي روايات آن قدر روی محبت تأكيد شده است، که محبت مساوي دين معرفي شده است. «الدين هو الحب والحب هو الدين» در روايت ديگر همين معنا به صورت استفهام كه متضمن پاسخ مثبت است، بيان شده . «هل الدين الا الحب؟ ان الله يقول: ان كنتم تحبون الله فاتبعوني يحببكم الله».
اساتيد گرامي بايد در نظر داشته باشند كه محبت قلبي نسبت به دانشجويان امري لازم و ضروري است، اما كافي نيست، بلكه بايد به طرق مختلف بالاخص بيان كلامي اين محبت را ظاهر كرد، زيرا ممكن است برخي از دانشجويان از محبت درونی استاد نسبت به خودشان آگاهي نداشته باشند. از طريق بيان محبت آنها نيز مطلع ميگردند. ضميمه شدن جنبه ظاهري محبت به جنبه درونی آن، باعث مضاعف شدن آن ميشود و اين عمل باعث تحكيم پيوند قلبي ميان استاد و دانشجويان ميگردد. از اين رو در روايات توصيه شده است، وقتي شخصي را دوست داريد، دوستي را تنها در درون نگه نداريد، بلكه آن را آشكار و ابراز كنيد، چون از اين طريق مودت ميان شما تحكيم ميگردد.
مرحوم کلینی در كتاب نفيس «اصول كافي» بابي تحت عنوان «باب اخبار الرجل اخاه بحبه» باز كرده و در اين باب احاديث متعددی درباره اظهار علنی محبت بيان كرده است، از جمله حديثي از امام صادق(ع) نقل كرده كه امام فرموده است: «اذا حببت رجلا فاخبره بذلك فانه اثبت للموده بينكما».
قرآن نيز از اين شيوه تربيتي استفاده كرده است. درباره حضرت موسي(ع) مشاهده مكنيم كه خداوند محبت خويش را به حضرت موسي آشكار ميكند و مي فرمايد: «والقيت عليك محبه منّي و لتصنع علي عيني»
خداوند در اين آيه مي فرمايد: من به خاطر اين كه قهر فرعونيان سبب نابودي تو نشود، تو را مورد مهر و محبت خويش قرار دادهام و اين معنا را با واژه (القيت) متكلم وحده كه نهايت صميميت را مي رساند، بيان ميكند.
همه اساتيد و مسئولاني كه به درونی كردن ارزشهاي اسلامی در دانشجويان علاقهمند هستند، بايد اين نكته را هميشه به خاطر داشته باشند كه يكي از مهمترين راههای درونی كردن ارزشهاي اسلامي آن است كه ما تصوير دوست داشتني از خدا، پيامبر، ائمه و بزرگان دين ارائه دهيم. باید محبت زايد الوصف حضرت حق نسبت به بندگان و پيامبر(ص) و ائمه(ع) نسبت به همه انسانهاي حق طلب و مسلمانان براي دانشجويان بازگو شود. در روايات نيز تصريح شده است كه تاثیر محبت در درونی كردن ارزشها. بيشتر از تأثير ترس است. الحب افضل من الخوف»
شماره های روابط عمومی : 09118260711 و 09119375920
پایگاه اطلاع رسانی هیات : heyatmohebban.blogfa.com
پست الکترونیک هیات : heyat_mohebban@yahoo.com
|